3D baskı için tasarım

Basılabilir parça tasarlamanın kuralları

Et kalınlığından geçme boşluklarına, delik çaplarından baskı yönüne; parçanızın ilk seferde doğru basılması için bilmeniz gerekenler.

Hızlı başvuru

Teknolojiye göre tasarım kuralları

KuralFDMSLASLSMJFPolyJetSLM / DMLS
Minimum et kalınlığı0,8 mm0,5 mm (destekli) / 1 mm0,7 – 1 mm0,5 – 1 mm1 mm0,4 – 1 mm
En küçük detay0,4 mm (nozul çapı)0,2 mm0,5 mm0,5 mm0,3 mm0,6 mm
Minimum delik çapıØ 2 mmØ 0,5 mmØ 1,5 mmØ 1 mmØ 1 mmØ 1,5 mm
Çıkıntı açısıYataya göre ≥ 45°; daha yatık yüzeyler destek isterYataya göre ≥ 30°; daha yatık yüzeyler destek isterSınırsız (destek gerekmez)SınırsızSınırsız (jel destek)Yataya göre ≥ 45°; daha yatık yüzeyler destek ister
Hareketli parça boşluğu0,3 – 0,6 mm0,2 – 0,4 mm0,5 mm (hareketli parçalar)0,4 – 0,6 mm0,2 mm0,3 mm
Yazı ve logoKabartma ≥ 0,6 mm, oyma ≥ 0,8 mmKabartma ≥ 0,3 mm, oyma ≥ 0,4 mmKabartma ≥ 1 mmKabartma ≥ 1 mmKabartma ≥ 0,5 mmKabartma ≥ 0,5 mm
Boşaltma deliği—İçi boş parçalarda Ø 3,5 mm drenaj deliğiİçi boş parçalarda en az iki Ø 5 mm toz tahliye deliğiØ 5 mm toz tahliye deliği——
Tipik tolerans±%0,5 (alt sınır ±0,5 mm); endüstriyel ±%0,3±%0,15 – 0,5 (alt sınır ±0,1 mm)±%0,3 (alt sınır ±0,3 mm)±%0,3 (alt sınır ±0,2 mm)±0,1 mm±0,1 – 0,2 mm

Değerler başlangıç noktasıdır; makine, malzeme ve geometriye göre değişir. Dosyanızı gönderdiğinizde mühendislerimiz üretilebilirlik kontrolü yapar.

Et (duvar) kalınlığı

Duvarlar çok inceyse baskı sırasında kopar, eğilir ya da hiç oluşmaz. İki kenarından bağlı (destekli) duvarlar, tek kenarından bağlı (desteksiz) duvarlardan daha ince olabilir. FDM'de et kalınlığını nozul çapının katları (0,4 mm → 0,8 / 1,2 / 1,6 mm) olarak seçmek en temiz sonucu verir.

  • FDM: ≥ 0,8 mm (destekli), ≥ 1,2 mm (desteksiz)
  • SLA: ≥ 0,5 mm (destekli), ≥ 1 mm (desteksiz)
  • SLS/MJF: ≥ 0,7 – 1 mm
  • Yük taşıyan duvarlarda 2 – 3 mm ve üzeri

Çıkıntılar ve köprüler

FDM ve reçine baskıda her katman bir öncekinin üstüne kurulur. Yataya göre 45°'den daha yatık yüzeyler (çıkıntılar) destek gerektirir; 45° ve daha dik yüzeyler desteksiz basılır. İki nokta arasında havada uzanan yatay bölümler (köprüler) FDM'de genellikle 10 mm'ye kadar desteksiz basılabilir. Toz yatağı teknolojilerinde (SLS, MJF) destek gerekmez.

  • Çıkıntıları 45° pah ile tasarlayın
  • Uzun köprüleri kemer ya da pah ile bölün
  • Destek izi istemediğiniz yüzeyi yukarı bakacak şekilde konumlayın

Delikler

Küçük delikler baskıda biraz daralır. Yatay deliklerin üst kısmı çıkıntı oluşturduğu için FDM'de damla (gözyaşı) biçiminde tasarlanabilir. Hassas çaplar gereken deliklerin baskıdan sonra matkapla ya da rayba ile ölçüye getirilmesi en güvenilir yoldur.

  • FDM: Ø ≥ 2 mm; hassas çapta 0,2 – 0,3 mm pay bırakın
  • SLA: Ø ≥ 0,5 mm
  • Yatay deliklerde damla biçimi
  • Kritik çaplarda baskı sonrası işleme

Geçme boşlukları ve toleranslar

Birbirine geçecek ya da birbirine göre hareket edecek parçalar arasında boşluk bırakılmalıdır; aksi hâlde parçalar birbirine kaynayabilir ya da montaj zorlaşır. Boşluk değeri teknolojiye ve geçme türüne göre seçilir.

  • FDM: 0,6 mm gevşek · 0,4 mm normal · 0,3 mm sıkı geçme
  • SLA: 0,2 – 0,4 mm
  • SLS/MJF: 0,4 – 0,6 mm (hareketli parçalar)
  • Tek parça basılan menteşelerde boşluk ≥ 0,5 mm

Yazı, logo ve yüzey detayları

Kabartma ve oyma yazılarda harf kalınlığı ve derinliği teknolojinin en küçük detay değerinin üzerinde olmalıdır. Kalınlığı tutarlı, tırnaksız (sans-serif) yazı karakterleri daha temiz çıkar. Genişlik/derinlik oranını yaklaşık 1:1 tutun.

  • FDM: kabartma ≥ 0,6 mm, oyma ≥ 0,8 mm; yazı boyu ≥ 5 mm
  • SLA: kabartma ≥ 0,3 mm
  • Kalın, sans-serif yazı karakteri
  • Yazıyı mümkünse üst yüzeye yerleştirin

Baskı yönü ve dayanım

FDM parçaları katmanlar arasında (Z ekseni) katman düzlemine (XY) göre daha zayıftır. Yük taşıyan bölgelerde kuvvetin katman çizgilerine paralel gelmesini sağlayacak baskı yönü seçilmelidir. Klips, kanca ve ince çıkıntılar katman yönünde kırılmaya en açık bölgelerdir.

  • Gerilmeyi katmanlara paralel yönlendirin
  • Klipsleri XY düzleminde basın
  • Kritik parçada yönü mühendislerimizle birlikte belirleyin

Köşeler ve radyüsler

Keskin iç köşeler gerilim yığılmasına ve çatlamaya yol açar; büyük düz yüzeylerde keskin köşeler çarpılmayı artırır. İç köşelere radyüs (fillet), dış köşelere pah ya da radyüs vermek hem dayanımı hem baskı kalitesini artırır.

  • İç köşelere ≥ 1 mm radyüs
  • Tabla temas eden alt kenarlara 45° pah (fil ayağını gizler)
  • Ani kesit değişimlerinden kaçının

Vida, dişler ve montaj

Plastik parçalarda doğrudan basılmış küçük dişler çabuk aşınır. Sık sökülüp takılan bağlantılar için ısıl (sıcak) pirinç insertler, somun yuvaları ya da kendinden kılavuzlu vidalar daha dayanıklıdır. Basılmış dişler genellikle M6 ve üzeri ölçülerde iyi sonuç verir.

  • Sık sökülen bağlantıda ısıl insert
  • Altıgen somun yuvası: +0,2 mm pay
  • Basılmış diş: ≥ M6
  • Vida kafası için yüzey düzlüğü

İçi boş parçalar ve drenaj

Reçine ve toz yatağı teknolojilerinde içi boş tasarım malzeme ve maliyet tasarrufu sağlar; ancak içeride kalan sıvı reçine ya da toz tahliye edilmelidir. Bunun için en az iki boşaltma deliği bırakılır. FDM'de içi boşaltma doluluk oranıyla otomatik sağlanır.

  • SLA: ≥ Ø 3,5 mm, en az iki delik
  • SLS/MJF: ≥ Ø 5 mm, en az iki delik
  • FDM: doluluk oranı %10 – 80

Büyük parçalar

Baskı hacmini aşan parçalar birden fazla parçaya bölünüp birleştirilebilir. Bölme yerlerine kırlangıç kuyruğu, pim ya da geçme yuvaları eklemek hizalamayı kolaylaştırır. TAİ Robotik'te yüksek üretim hacimli endüstriyel FDM makineleriyle büyük parçalar çoğu zaman tek seferde üretilir.

  • Bölme hattını görünmeyen yüzeye alın
  • Hizalama için pim ya da kırlangıç kuyruğu
  • Birleştirmede yapıştırıcı ya da vida

Çarpılmayı (warping) önleme

ABS, ASA, PC ve naylon gibi malzemeler soğurken büzülür; büyük ve düz parçaların köşeleri tabladan kalkabilir. Uzun düz yüzeyleri kaburgalarla bölmek, köşeleri yuvarlatmak ve kalın bloklar yerine eşit et kalınlığı kullanmak çarpılmayı azaltır.

  • Eşit et kalınlığı
  • Büyük düz yüzeylere kaburga
  • Köşelerde radyüs
  • Gerekirse PLA ya da PETG gibi düşük çekmeli malzeme

Dosya hazırlama

Baskı için STL, OBJ ve 3MF dosyaları kullanılır; ölçü ve düzenleme gerekiyorsa STEP dosyası idealdir. STL dışa aktarırken çözünürlük çok düşükse yüzeyler köşeli, çok yüksekse dosya gereksiz büyük olur. Model kapalı (su geçirmez, manifold) olmalı ve birimler milimetre seçilmelidir.

  • Birim: milimetre
  • STL kiriş toleransı ≈ 0,01 mm, açı ≈ 1°
  • Kapalı (manifold) gövde
  • Tercih: STEP + STL birlikte

Dosya göndermeden önce kontrol listesi

  1. 1Model milimetre biriminde ve gerçek ölçüsünde
  2. 2Gövde kapalı (manifold), kendini kesen yüzey yok
  3. 3Minimum et kalınlığı teknolojinin sınırının üzerinde
  4. 4Geçme ve hareketli parçalar arasında yeterli boşluk var
  5. 5Delik ve diş ölçülerinde baskı payı düşünüldü
  6. 6İç köşelerde radyüs, büyük düz yüzeylerde kaburga var
  7. 7Yük yönüne göre baskı yönü belirlendi
  8. 8Reçine/toz parçalarında boşaltma delikleri var
  9. 9Yazılar en küçük detay değerinin üzerinde
  10. 10Mümkünse STEP dosyası da eklendi

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

3D baskıda minimum duvar kalınlığı nedir?

FDM için genellikle 0,8 mm (destekli) ve 1,2 mm (desteksiz), SLA için 0,5 mm ve 1 mm, SLS/MJF için 0,7 – 1 mm kabul edilir. Yük taşıyan parçalarda daha kalın duvarlar önerilir.

3D baskıda geçme toleransı ne kadar olmalı?

FDM'de sıkı geçme için yaklaşık 0,3 mm, normal geçme için 0,4 mm, gevşek geçme için 0,6 mm boşluk iyi bir başlangıçtır. Reçine baskıda 0,2 – 0,4 mm yeterlidir.

Hangi dosya formatı ile baskı yaptırmalıyım?

STL, OBJ ve 3MF baskı için yeterlidir. Ölçü kontrolü ve düzenleme gerekiyorsa STEP dosyasını da eklemenizi öneririz.

Destek yapısı gerektirmeyen tasarım nasıl yapılır?

Çıkıntıları yataya göre en az 45° açıyla tasarlayın, uzun köprülerden kaçının ve yatay delikleri damla biçiminde çizin. Toz yatağı teknolojileri (SLS, MJF) ise destek gerektirmez.

Dosyanız hazır mı?

Yükleyin; mühendislerimiz üretilebilirlik kontrolünü yapıp teklifinizi hazırlasın.