3D baskı sözlüğü
A'dan Z'ye 3D baskı terimleri
74 terim; kısa, anlaşılır tanımlar ve ilgili rehberlere bağlantılar.
A
- ABS
- Akrilonitril bütadien stiren; darbeye ve ısıya dayanıklı, yaygın bir FDM mühendislik plastiği. Ayrıntı →
- Anizotropi
- Malzemenin yöne göre farklı özellik göstermesi. FDM parçaları katmanlar arası (Z) yönde daha zayıftır.
- ASA
- Akrilonitril stiren akrilat; UV ve hava koşullarına dayanıklı, dış mekân için tercih edilen filament. Ayrıntı →
B
- Bağlayıcı püskürtme (Binder Jetting)
- Toz katmanlarına sıvı bağlayıcı püskürtülerek parça oluşturulan, sonrasında sinterlenen eklemeli imalat ailesi. Ayrıntı →
- Baskı hacmi
- Bir yazıcının tek seferde basabileceği en büyük parça boyutu (X × Y × Z).
- Baskı yönü
- Parçanın tablaya göre konumu; dayanımı, yüzey kalitesini, destek ihtiyacını ve süreyi doğrudan etkiler. Ayrıntı →
- Brim
- Çarpılmayı azaltmak için parçanın ilk katmanının çevresine eklenen ince ve geniş kenar.
C
- CAD
- Bilgisayar destekli tasarım; parçaların ölçülü 3D modellerinin oluşturulduğu yazılımlar. Ayrıntı →
- Camsı geçiş sıcaklığı (Tg)
- Amorf polimerin sert, camsı hâlden yumuşak, kauçuksu hâle geçtiği sıcaklık.
- CNC
- Bilgisayarlı sayısal denetim; blok malzemeden talaş kaldırarak parça üreten eksiltmeli imalat. Ayrıntı →
Ç
- Çarpılma (Warping)
- Soğuyan malzemenin büzülmesiyle parça köşelerinin tabladan kalkması ya da eğilmesi. Ayrıntı →
- Çekme dayanımı
- Malzemenin kopmadan önce dayanabildiği en yüksek çekme gerilmesi (MPa).
- Çıkıntı (Overhang)
- Alttaki katmanın dışına taşan yüzey; yataya göre 45°'den daha yatık çıkıntılar genellikle destek gerektirir. Ayrıntı →
D
- Debinding
- Metal dolgulu filament ya da bağlayıcı püskürtme parçalarında bağlayıcı polimerin uzaklaştırılması işlemi. Ayrıntı →
- Destek yapısı
- Çıkıntıları ve köprüleri baskı sırasında taşıyan, sonradan sökülen geçici yapı.
- Dilimleyici (Slicer)
- 3D modeli katmanlara bölüp yazıcı için G-code üreten yazılım.
- DLP
- Dijital ışık işleme; katmanın tamamını projektörle tek seferde kürleyen reçine baskı yöntemi. Ayrıntı →
- DMLS / SLM
- Metal tozunu lazerle eriten toz yatağı füzyonu yöntemleri. Ayrıntı →
- Doluluk (Infill)
- FDM parçasının içini dolduran iç yapı ve oranı (%); dayanımı, ağırlığı ve süreyi belirler.
- Dökülebilir reçine (Castable)
- Kayıp mum dökümde alçı kalıp içinde temiz yanan model reçinesi. Ayrıntı →
E
- Eğilme modülü
- Malzemenin eğilmeye karşı rijitliği; değer büyüdükçe parça daha az esner.
- Eklemeli imalat
- Parçayı malzemeyi katman katman ekleyerek üreten yöntemlerin genel adı; 3D baskı. Ayrıntı →
- Ekstrüder
- Filamenti nozula iten ve eriten FDM yazıcı ünitesi.
- Et kalınlığı
- Parça duvarının kalınlığı; her teknolojinin basılabilir bir alt sınırı vardır. Ayrıntı →
F
- FDM / FFF
- Erimiş filamentin nozuldan katman katman yığılmasıyla parça üreten teknoloji. Ayrıntı →
- Fikstür / Jig
- Üretim ve montajda parçayı tutan ya da yönlendiren aparat; 3D baskının en verimli kullanımlarından.
- Fil ayağı (Elephant foot)
- İlk katmanların ezilerek dışa taşması; alt kenara pah verilerek gizlenir.
- Filament
- FDM yazıcılarda kullanılan, makaraya sarılı ince termoplastik tel (genellikle 1,75 mm). Ayrıntı →
G
- G-code
- Yazıcının hareketlerini ve sıcaklıklarını tanımlayan makine komut dili.
H
- HDT (Isı deformasyon sıcaklığı)
- Belirli yük altında (0,45 ya da 1,8 MPa) malzemenin belirli miktarda eğildiği sıcaklık.
- HIP
- Sıcak izostatik presleme; metal baskı parçalarında gözenekleri kapatan ısıl işlem. Ayrıntı →
I
- Isıl insert
- Plastik parçaya ısıyla gömülen dişli pirinç burç; sağlam ve tekrar sökülebilir vida bağlantısı sağlar. Ayrıntı →
İ
- İzod darbe dayanımı
- Çentikli numunenin sarkaç darbesiyle kırılması için gereken enerji (kJ/m²).
- İzotropik
- Her yönde aynı özellikleri gösteren malzeme; SLA ve SLS parçaları FDM'ye göre daha izotropiktir.
K
- Katman kalınlığı
- Her bir baskı katmanının yüksekliği (µm); inceldikçe yüzey pürüzsüzleşir, süre uzar.
- Kayıp mum döküm
- Modelin alçı kalıpta yakılıp yerine metal döküldüğü hassas döküm yöntemi. Ayrıntı →
- Kopma uzaması
- Malzemenin kopmadan önce uzayabildiği oran (%); esneklik ve tokluğun göstergesi.
- Köprüleme (Bridging)
- İki destek noktası arasında havada yatay olarak basılan bölüm. Ayrıntı →
- Kürleme
- Fotopolimer reçinenin ışıkla sertleştirilmesi; baskı sonrası son kürleme özellikleri tamamlar.
L
- LCD / MSLA
- LCD ekran maskesiyle katmanı tek seferde kürleyen reçine baskı yöntemi. Ayrıntı →
M
- Manifold
- Kapalı, su geçirmez ve geçerli bir 3D model gövdesi; baskı için gereklidir. Ayrıntı →
- MFI (Erime akış indeksi)
- Belirli sıcaklık ve yükte 10 dakikada akan polimer miktarı (g/10 dk); akışkanlığı gösterir.
- MJF
- Multi Jet Fusion; toz katmanına ajan püskürtüp kızılötesi ısıyla kaynaştıran HP teknolojisi. Ayrıntı →
N
- Naylon (PA)
- Poliamid; tok, aşınmaya dayanıklı mühendislik plastiği. PA6, PA11 ve PA12 türleri yaygındır. Ayrıntı →
- Nozul
- Erimiş filamentin çıktığı ısıtılmış uç; tipik çap 0,4 mm.
P
- PEEK
- Polietereterketon; yüksek sıcaklık ve kimyasal dirençli, polimerlerin en üst sınıfı. Ayrıntı →
- PEI / ULTEM
- Polieterimid; havacılıkta kullanılan alev geciktirici yüksek performans polimeri. Ayrıntı →
- PETG
- Glikolle modifiye PET; dayanıklı, suya ve kimyasallara dirençli, kolay basılan filament. Ayrıntı →
- PLA
- Polilaktik asit; bitkisel kaynaklı, en kolay basılan ve en ekonomik filament. Ayrıntı →
- PolyJet
- Fotopolimer damlacıklarını püskürtüp kürleyen; tam renkli ve çok malzemeli baskı teknolojisi. Ayrıntı →
- Prototip
- Ürünün form, uyum ya da işlevini test etmek için üretilen ilk örneği.
- PVA
- Suda çözünen destek filamenti. Ayrıntı →
R
S
- SAF
- Selective Absorption Fusion; tek emici sıvı ve kızılötesi ısıyla toz kaynaştıran yöntem. Ayrıntı →
- Shore sertliği
- Esnek malzemelerin sertlik ölçüsü (A ve D skalası); 95A TPU, 30A kauçuk benzeri malzemeye göre serttir. Ayrıntı →
- Sinterleme
- Tozun erime noktasının altında ısıtılarak taneciklerin birbirine kaynaştırılması.
- SLA
- Stereolitografi; sıvı reçineyi lazerle katman katman kürleyen ilk ticari 3D baskı teknolojisi. Ayrıntı →
- SLS
- Seçici lazer sinterleme; naylon tozunu lazerle kaynaştıran, destek gerektirmeyen teknoloji. Ayrıntı →
- STEP
- Ölçülü ve düzenlenebilir katı model dosya formatı; mühendislik değişiklikleri için idealdir. Ayrıntı →
- STL
- Yüzeyi üçgenlerle tanımlayan, 3D baskıda en yaygın dosya formatı. Ayrıntı →
- Stringing
- FDM'de nozulun boşta gezerken bıraktığı ince iplikçikler.
T
- Tavlama (Annealing)
- Baskı sonrası kontrollü ısıtmayla kristalinite ve ısı dayanımının artırılması.
- Tersine mühendislik
- Var olan bir parçayı tarayarak ölçülü dijital modelini çıkarma ve yeniden üretme süreci. Ayrıntı →
- Tolerans
- Bir ölçünün kabul edilen sapma aralığı (örn. ±0,3 mm). Ayrıntı →
- Topoloji optimizasyonu
- Yükleri taşıyacak en hafif geometriyi yazılımla bulma yöntemi; eklemeli imalatla üretime uygundur.
- Toz yatağı füzyonu
- Toz katmanlarının lazer ya da ısıyla seçici olarak kaynaştırıldığı eklemeli imalat ailesi. Ayrıntı →
- TPU
- Termoplastik poliüretan; kauçuk gibi esneyen, aşınmaya dayanıklı esnek filament. Ayrıntı →
U
- UV dayanımı
- Malzemenin güneş ışığındaki ultraviyole etkisiyle bozulmaya karşı direnci. Ayrıntı →
V
- Voksel
- Üç boyutlu piksel; PolyJet gibi teknolojilerde renk ve malzeme voksel düzeyinde atanabilir.
Y
- Yoğunluk
- Birim hacmin kütlesi (g/cm³); parçanın ağırlığını belirler.
Z
- Z-ekseni dayanımı
- FDM parçalarında katmanlar arası bağın dayanımı; genellikle XY dayanımından düşüktür.
3
- 3MF
- Renk, malzeme ve baskı ayarlarını da taşıyabilen modern 3D baskı dosya formatı.
Aradığınız terimi bulamadınız mı?
Sorunuzu iletin; mühendislerimiz yanıtlasın, sözlüğümüze de ekleyelim.